What is IB?
28/03/2025
Author
+30 năm dẫn đầu trong giáo dục IB

Trường Quốc tế TP.HCM (ISHCMC)

Chương trình IB và IGCSE: Khác nhau ở điểm nào?

Việc cân nhắc đưa ra lựa chọn phù hợp cho con em giữa khung giáo dục IB và IGCSE có thể khiến nhiều phụ huynh cảm thấy bối rối, đặc biệt khi phải tiếp cận nhiều thuật ngữ chuyên môn và các cách tiếp cận giáo dục khác nhau. Tại ISHCMC, chúng tôi thấu hiểu tầm quan trọng của việc đưa ra quyết định sáng suốt cho hành trình học tập của con trẻ. Trong bài viết này, chúng tôi phân tích những khác biệt then chốt giữa Chương trình Tú tài Quốc tế (International Baccalaureate – IB) và Chứng chỉ Giáo dục Trung học Phổ thông Quốc tế (International General Certificate of Secondary Education – IGCSE). Thông qua việc so sánh triết lý giáo dục cốt lõi, cấu trúc chương trình và lợi ích dài hạn của từng hệ thống nhằm cung cấp cái nhìn rõ ràng và toàn diện, giúp phụ huynh xác định lộ trình học tập phù hợp nhất cho tương lai của con em mình.

Chương trình IB là gì?

Chương trình Tú tài Quốc tế (International Baccalaureate – IB) là một khung chương trình giáo dục được công nhận trên toàn cầu, nổi bật với cách tiếp cận học tập truy vấn (inquiry-based learning), gồm ba chương trình chính:

  • Chương trình Tú tài bậc tiểu học (Primary Years Programme – PYP) – Dành cho học sinh từ 3-12 tuổi
  • Chương trình Tú tài bậc trung học (Middle Years Programme – MYP) – Dành cho học sinh từ 11-16 tuổi
  • Chương trình Tú tài bậc tiền đại học (Diploma Programme – DP) – Dành cho học sinh từ 16-19 tuổi

Chương trình IB giúp học sinh phát triển tư duy liên môn, tạo điều kiện kết nối kiến thức giữa các lĩnh vực học thuật khác nhau, đồng thời đề cao phương pháp học tập truy vấn, trong đó học sinh chủ động nghiên cứu độc lập, tham gia các dự án nhóm và khám phá kiến thức một cách sâu sắc.

Một thành phần cốt lõi của Chương trình IB Diploma (DP) bao gồm: Lý thuyết về nhận thức (Theory of Knowledge – TOK), Bài luận nghiên cứu mở rộng (Extended Essay – EE) và Sáng tạo, Hoạt động và Phục vụ cộng đồng (Creativity, Activity, Service – CAS), giúp học sinh phát triển năng lực tư duy phản biện, tầm nhìn quốc tế và tinh thần trách nhiệm.

Chuẩn bị cho học sinh sẵn sàng bước vào bậc giáo dục đại học là một trong những lợi ích quan trọng nhất của IB. Văn bằng IB Diploma được các trường đại học trên thế giới đánh giá cao nhờ tính học thuật thử thách và khả năng rèn luyện kỹ năng học tập độc lập, giải quyết vấn đề và quản lý thời gian từ đó, mang lại lợi thế rõ rệt trong quá trình xét tuyển đại học. Thực tế cho thấy học sinh IB thường đạt kết quả tốt ở bậc đại học, phản ánh nền tảng nghiên cứu vững chắc và kiến thức toàn diện mà chương trình mang lại.

Tại ISHCMC, chương trình IB được thiết kế nhằm xây dựng một môi trường học tập năng động và giàu tính tương tác, khuyến khích học sinh vận dụng tư duy phản biện và phát triển nhận thức toàn cầu, nhấn mạnh sâu sắc vào học tập truy vấn và phát triển toàn diện, ISHCMC trang bị cho học sinh những kỹ năng và kiến thức cần thiết để thành công ở các bậc học cao hơn cũng như trong cuộc sống sau này.

Chương trình IGCSE là gì?

Chứng chỉ Giáo dục Trung học Phổ thông Quốc tế (International General Certificate of Secondary Education – IGCSE) là một chương trình chứng chỉ trung học quốc tế được công nhận rộng rãi trên toàn cầu, dành cho học sinh từ 14-16 tuổi, được phát triển bởi Cambridge Assessment International Education, mang đến lộ trình học tập có cấu trúc chặt chẽ và giàu nội dung học thuật.

What is IGCSE?
IGCSE cung cấp nền giáo dục chính quy, dựa trên các kỳ thi chuẩn hóa, giúp học sinh phát triển kiến thức chuyên sâu theo từng môn học và chuẩn bị cho các bậc học cao hơn.

IGCSE chú trọng vào độ sâu kiến thức trong từng lĩnh vực môn học riêng biệt. Học sinh theo học mô hình giáo dục truyền thống hơn, tập trung vào kết quả kiểm tra, năng lực làm bài thi, khả năng ghi nhớ và làm chủ nội dung môn học. Chương trình xây dựng một nền tảng học thuật vững chắc, giúp học sinh sẵn sàng bước vào bậc trung học nâng cao và các lộ trình học tập chuyên biệt sau này.

Sự khác biệt chính giữa IB và IGCSE

Mặc dù cả IB và IGCSE đều là những chương trình giáo dục quốc tế được công nhận toàn cầu, hai hệ thống này có sự khác biệt rõ rệt về phương pháp tiếp cận, cấu trúc chương trình và triết lý giáo dục cốt lõi.

Cấp độ chương trình học

Chương trình IB và IGCSE khác nhau về cấu trúc, trọng tâm học tập và cách tổ chức môn học, nhằm phục vụ các nhóm độ tuổi và phong cách học tập khác nhau. Bảng dưới đây sẽ làm rõ những điểm khác biệt chính giữa hai chương trình.

Yếu tố IB IGCSE
Cấp học Bậc trung học (16-19 tuổi) Trung học cơ sở đến trung học phổ thông (14-16 tuổi)
Chương trình Đa chiều: Primary Years Programme (PYP), Middle Years Programme (MYP), Diploma Programme (DP) Chứng chỉ một giai đoạn (Cambridge hoặc Pearson)
Trọng tâm & Triết lý Giáo dục toàn diện, học tập dựa trên truy vấn, nhấn mạnh tư duy phản biện và góc nhìn toàn cầu Tiếp cận dựa trên nội dung, tập trung vào thi cử và kiến thức chuyên sâu theo từng môn
Nhóm môn học 6 nhóm môn có cấu trúc rõ ràng (Ngôn ngữ, Nhân văn, Khoa học, Toán, Nghệ thuật, Tự chọn) Phổ môn rộng, cấu trúc linh hoạt hơn, bao gồm ngôn ngữ & văn học, khoa học xã hội, toán và các môn khoa học khác
Môn học bắt buộc Ngôn ngữ, Toán, Khoa học, Nhân văn, TOK, EE, CAS Linh hoạt, tùy theo định hướng và sở thích của học sinh

Phong cách Giảng dạy & Học tập

Cả IB và IGCSE đều hướng tới chất lượng học thuật cao, tuy nhiên hai chương trình khác nhau rõ rệt về phương pháp giảng dạy, môi trường học tập và kỹ năng được phát triển. Bảng dưới đây làm nổi bật những điểm khác biệt chính:

Yếu tố IB IGCSE
Cách tiếp cận học tập Học sinh học tập chủ động, tự nghiên cứu và kiến tạo tri thức thông qua tư duy phản biện Được thiết kế nhằm giúp học sinh tiếp thu kiến thức chính xác và rèn luyện thông qua các bài kiểm tra
Phong cách giảng giải Giáo viên đóng vai trò định hướng, hỗ trợ học sinh tự khám phá và kết nối kiến thức một cách độc lập Giáo viên dẫn dắt lớp học theo cấu trúc bài giảng rõ ràng, đảm bảo bao phủ đầy đủ nội dung chương trình
Môi trường lớp học Môi trường học tập mang tính thảo luận, hợp tác, chú trọng tranh luận và làm việc nhóm Môi trường học tập linh hoạt, bao gồm cả hình thức truyền thống và học trực tuyến
Vai trò của học sinh Khuyến khích tư duy độc lập, suy ngẫm sâu và tinh thần khởi nghiệp Linh hoạt theo phong cách giảng dạy và mục tiêu học tập
Trọng tâm phát triển kỹ năng Phát triển tư duy phản biện, nghiên cứu độc lập, quản lý thời gian và nhận thức toàn cầu Phát triển tư duy phản biện, kỹ năng giải quyết vấn đề và năng lực tự học
Phương pháp đánh giá Đánh giá cân bằng giữa quá trình học tập (đánh giá nội bộ) và kết quả đầu ra (kỳ thi bên ngoài) Kết hợp các hình thức: bài thi viết, bài tập học phần, đánh giá thực hành và đánh giá vấn đáp
Ứng dụng công nghệ và công cụ học tập Thường xuyên sử dụng công cụ trực tuyến, bài thuyết trình, nguồn nghiên cứu và các hoạt động sáng tạo Tùy thuộc từng trường, nhưng nhìn chung mang tính truyền thống và thiên về đánh giá qua bài kiểm tra

Sự Công nhận Toàn cầu

Cả IB và IGCSE đều là các chương trình giáo dục được công nhận trên phạm vi quốc tế. Tuy nhiên, mỗi chương trình phục vụ những lộ trình học thuật khác nhau và có vai trò khác biệt trong việc chuẩn bị cho bậc đại học. Bảng dưới đây so sánh mức độ công nhận toàn cầu và giá trị học thuật của hai chương trình này:

Yếu tố IB IGCSE
Mức độ công nhận Được chấp nhận bởi hầu hết các trường đại học trên toàn cầu (Mỹ, Anh, châu Âu, Canada, Úc) Được công nhận tương đương với các chứng chỉ trung học của Vương quốc Anh
Mục đích Chuẩn bị cho bậc đại học thông qua nghiên cứu chuyên sâu, tư duy phản biện và nhận thức toàn cầu Chuẩn bị cho các lộ trình học tiếp theo như A-Levels hoặc IB Diploma; xây dựng nền tảng kiến thức và kỹ năng làm bài thi
Tín chỉ đại học Thường được xét miễn môn hoặc cấp tín chỉ khi nhập học tại nhiều trường đại học Bắc Mỹ Không được cấp tín chỉ đại học; đóng vai trò là bước đệm lên các chương trình trung học nâng cao
Phạm vi toàn cầu Được giảng dạy tại hơn 160 quốc gia Có mặt tại khoảng 150 quốc gia
Giá trị học thuật Được đánh giá là chương trình học thuật có tính thử thách cao và cân bằng; hỗ trợ mạnh cho hồ sơ đại học và học bổng Được xem là nền tảng học thuật tốt, thường là một phần trong lộ trình dài hơn để vào đại học

Đối với các gia đình đang cân nhắc thêm sự khác biệt giữa IB và AP , cần lưu ý rằng AP tập trung chủ yếu vào các môn học riêng lẻ và thường được triển khai trong hệ thống trường học tại Hoa Kỳ còn IB cung cấp một chương trình học mang tính toàn cầu, liên môn và có tính kết nối cao, khuyến khích học sinh tư duy vượt ra ngoài ranh giới của từng môn học, từ đó hình thành thế giới quan rộng mở và toàn diện.

Chương trình nào phù hợp hơn?

Việc lựa chọn giữa IB và IGCSE phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm phong cách học tập của học sinh, định hướng học thuật trong tương lai, cũng như triết lý giáo dục của nhà trường.

  1. Phong cách học tập Chương trình IB phù hợp với những học sinh có khả năng tự học tốt, yêu thích học tập liên môn và nổi trội trong tư duy phản biện, trái lại IGCSE phù hợp hơn với học sinh học hiệu quả trong môi trường theo từng môn học riêng biệt, với cấu trúc đánh giá chủ yếu dựa trên kỳ thi học thuật.
  2. Mục tiêu học thuật trong tương lai Chương trình IB trang bị cho học sinh nền tảng kiến thức và kỹ năng cần thiết để thành công trong các chương trình đại học định hướng nghiên cứu, đặc biệt là những ngành học đòi hỏi năng lực phân tích và giải quyết vấn đề. Trong khi đó, IGCSE cung cấp một nền tảng học thuật vững chắc, giúp học sinh chuyển tiếp thuận lợi lên các chương trình A-Levels hoặc các lộ trình tiền đại học, trước khi chuyên sâu vào những lĩnh vực học tập cụ thể.
Which Curriculum is Better
IB hỗ trợ giáo dục toàn diện thông qua các thành phần nghiên cứu chuyên sâu, trong khi IGCSE xây dựng nền tảng học thuật vững chắc cho quá trình học tập chuyên môn hóa ở các bậc học tiếp theo.
  1. Cơ sở vật chất và năng lực triển khai của nhà trường Chất lượng giáo dục theo chương trình IB hoặc IGCSE phụ thuộc lớn vào mức độ triển khai hiệu quả chương trình tại từng trường học cụ thể, vì thế, phụ huynh cần đưa ra lựa chọn dựa trên các yếu tố như kinh nghiệm và trình độ giáo viên, nguồn lực lớp học, hoạt động ngoại khóa, cũng như các hình thức hỗ trợ học tập dành cho học sinh.

Tại ISHCMC, chúng tôi triển khai chương trình IB một cách toàn diện, trang bị cho học sinh những kỹ năng cốt lõi và nền tảng tri thức vững chắc để thành công ở bậc đại học và trong cuộc sống sau này. Tìm hiểu thêm về chương trình IB tại ISHCMC tại đây.

Khám phá Chương trình IB tại ISHCMC

Cả IB và IGCSE đều có những ưu điểm riêng và phù hợp với các phong cách học tập cũng như định hướng học thuật khác nhau. Trong khi IGCSE cung cấp nền tảng kiến thức vững chắc với trọng tâm theo từng môn học, thì IB đào tạo những người học có tư duy cân bằng, năng lực phân tích cao và sẵn sàng cho môi trường đại học cũng như cuộc sống toàn cầu hóa.

ISHCMC tự hào cung cấp chương trình IB, thúc đẩy học tập truy vấn, phát triển tư duy toàn cầu và nuôi dưỡng năng lực học tập suốt đời cho học sinh. Hãy khám phá cách chương trình International Baccalaureate tại ISHCMC có thể định hình tương lai của con bạn. Đăng ký vào ISHCMC ngay hôm nay!